Tramvay ve metroyu icat edenlere teşekkürler



Tramvayı icat edene teşekkür ediyorum. Aynı zamanda metroyu da. Her iki ulaşım aracına da raylı sistem denmesi tatsız bir resmî adlandırmadır bana kalırsa. Çünkü tramvay kelimesi dilimize Fransızcadan geçmiş olsa da benzer bir Türkçe kelimeden daha Türkçe geliyor bana. Sanıyorum tramvay kelimesindeki şiir yükü beni bu yargıya götürüyor. Bir de kelimenin sesindeki havadarlık beni tramvay kelimesine meftun ediyor. Benim için İstanbul demek tramvay demektir desem sanıyorum abartmış olmam.

Metro demek de İstanbul demektir benim için. Metro kelimesi de Fransızcadan gelme. Metro kelimesinde hafif bir kamburluk var sanki ama bu kambursu havanın içinde bir artistik ruh yaşıyor. Belki kambur ve kambursu kelimeleri hoş durmadı metro için ama meramı daha güzel ifade etmek açısından şöyle diyebiliriz; eğilimli bir duruşu var metronun. Eğilimli yani eğimli. Servi ağaçları gibi. Sıraserviler derkenki oluşan hava gibi bir hava. Ama bu havanın içinde alabildiğine artistik bir yaşama sevinci mevcut.

Tramvay ya da metroya her binişimde duyarım bu müstesna havayı. Gelip beni sarar sarmalar. Bu yüzden ben her tramvaya ya da metroya bindiğimde bir ulaşım aracına değil de bir şiirin içine girmiş gibi sanırım kendimi. Kış ortasında bile olsa baharda duyulan sevinci duyarım içimde. Nedensiz bir mavilik içinde bembeyaz çiçeklerle. Hesapsız bir güven duygusu verir. Artistik bir havada masmavi bir gökyüzü gibi geçer zaman. Kırlangıçlar uçar sevincin bulutlarında. Güzel yaşanmış bir aşk gibi.

Şimdi tam da İkinci Yeni şairlerinden, Türk şiirinin N vitamini (Roger Garaudy’nin Picasso için kullandığı bu nitelemeyi Cemal Süreya Nazım Hikmet için kullanıyor) Cemal Süreya’nın çok sevdiğim Üvercinka şiirini hatırlama zamanı. Bu ünlü şiiri bilen bilir. Ben burada sadece şu dizesiyle iktifa edeceğim; “Lâleli’den dünyaya doğru giden bir tramvaydayız”. Evet, ayrıca bir not daha; üvercinka kelimesi sözlüklerde yok; dilbilimci Doğan Aksan’a göre Cemal Süreya bu kelimeyi güvercin ve curnata kelimelerinden çağrışım yoluyla icat etmiştir. İyi etmiştir.

Metroya binmek için metro durağına her gittiğimde duraklarda bir güvercin curnatası havası gözlemlerim. Durakta metronun gelmesini bekleyen kalabalıktaki her insanda güncel hayatın hayhuyundan sıyrılmış bir romantik hava görürüm. Sanki orası bir ulaşım aracını bekleme durağı değil de güzel bir türkünün ikinci kıtasına geçilmiş gibi bir türkü havası yeri. Türkülerdeki gibi ince bir hüzün hâkimdir insanlarda. Aynı zamanda hareketli bir türkünün nakaratları gibi bir hava.

Türkü demişken bazı metro duraklarında güzel türkü söyleyen -tanımlamam hoş görülsün- ‘seyyar sanatçı’lar var. Almış sazını eline vuruyor sazın böğrüne böğrüne. İlk zamanlar tuhaf hatta ‘karanlık’ karşıladığım bu insanlara artık haksızlık ettiğimi düşünüyorum. Çünkü gerçekten onlar orada olmasa sanki oranın havasında bir şeyler eksik kalacak. Güzel de söylüyor bazıları. Hele toplumun bildiği güzel bir türkü olursa insanları daha çok etkiliyor.

Her metro durağına gidişimde durup o enstrümantal türküleri dinliyorum. Hatta bazen türkü dinlerken, gelen metroya da bilerek binmiyorum. Söylüyor madem böyle güzel bir türkü ben dinleyim de bari boşa gitmesin diyorum içimden. Böyle düşündüğüm zamanlarda bazen, sanki altın çamura düşmüş de herkes görmeden üzerine basıp geçiyor duygusuna kapılıyorum. Bazen de türküyü dinledikten sonra bende oluşan tarifsiz hüzünden dolayı duraktan tekrar dışarı çıkıp bir sigara içip geri durağa iniyorum.

Tramvayda böyle ritüellerim yok. Tramvay duraklarının açık alanda olmasından kaynaklanıyor galiba bu. Metro için söylediğim kamburumsu sözümü de azıcık tashih etmeliyim bu noktada. Metro, bir diğer adında ifade edildiği gibi, yeraltı taşıtı olduğundan durakların bazıları yerin altındadır. Yerin altında oluşu metro kelimesine bu duruşu sağlıyor olabilir. Ama tramvayda bu yok; tramvay oldukça özgür ve iyi niyetli.

Tramvay olsun metro olsun her ikisinde de artistik bir hava var. Aynen bir metnin şiir olmasını sağlayan hava gibi. Şiirden o havayı çıkardığınız zaman şiir, şiir olmaktan çıkar metin olur. Teknik olarak mısra olsa bile şiir olmaz. Diskur meselesi yani. Bu arada son dönem şiirimizde (Türk şiirinde) tramvay ve metro kelimesi sık ama yerinde ve güzel kullanılıyor. Buna da dikkat çekmiş olalım.

Tramvay ve metroyu icat edene tekrar teşekkür ediyorum.

Kaynak : www.milligazete.com.tr

Benzer Demiryolu Haberleri

  • Trabzon raylı sistemde gecikiyor Türkiye'de 12 ilin kent içi raylı ulaşım çözümü bulunuyorErzincan ve Erzurum'daki iki tramvay hattını ise Ulaştırma Bakanlığı yapacak METRO tramvay veya banliyö trenlerinden en az birini […]
  • Transist İstanbul Ulaşım Kongresi ve Fuarı Açıldı Transist 2017 Uluslararası İstanbul Ulaşım Kongresi ve Fuarı, Bakanı Ahmet Arslan ve Başkan Mevlüt Uysal’ın katılımıyla açıldı.Transist 2017 Uluslararası İstanbul Ulaşım Kongresi ve […]
  • İzmir’de Tramvay Kiraları Değil Ama Trafiği Etkiledi Halkapınar'dan Fahrettin Altay'a kadar uzanan tramvay hatları yeni yapılmasına rağmen halk tarafından çok beğenildi. Daha henüz birinci ayını doldurmayan tramvay 1 Temmuz'a kadar ücretsiz […]
  • Alanya’da Raylı Sitem Olacak Mı Alanya’da basın mensupları ile bir araya gelen Başkan Türel, Alanya’nın çöpünü altına çevirecek katı atık entegre tesisi ile Alanya Toptancı Hali’ni seçimlerden önce hizmete açacaklarını […]
  • Erdoğan, Ankara’ya Yapılacak Yeni 6 Metro Hattını Açıkladı Ak Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara'da partisinin seçim beyannamesini açıkladıİşte Erdoğan'ın açıkladığı yeni metro hatları projesi...Ankara Kentiçi […]
  • Eskişehir’de Tramvay Sefer Saatlerine Yeni Düzenleme ESTRAM, Otogar yanında bulunan Hareket Merkezi’ne ek olarak Tepebaşı bölgesinde hizmet veren tramvaylar için yeni hareket merkezini hizmete sunuyor. Batıkent-SSK ve Çamlıca-SSK […]
  • Ak Parti Seçim Beyannamesinde Konya İçin Metro Ön Sırada Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla düzenlenen AK Parti Seçim Beyannamesi ve Milletvekili Aday Tanıtım Toplantısı'nı izleyecek partililer, Ankara […]
  • Bursa’da Metroya İkinci İndirim Müjdesi Uludağ Üniversitesi Maliye Topluluğu'nun organize ettiği '20. Yılında Maliye Günleri' kapsamında düzenlenen seminere, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş konuşmacı olarak […]
  • Ankara Esenboğa Havalimanı Metrosu 2022’de Bitecek EGO’nun 2017 faaliyet raporunda, yapımı merakla beklenen Esenboğa Havalimanı metrosu için “İnşaatının 2022 yılında bitirilmesi hedeflenmektedir” denildi. Etlik Şehir Hastanesi için […]
  • Samsunspor Taraftarına Tramvay Ücretsiz Samsunspor’un sahasında oynayacağı Denizlispor maçı öncesi tüm şehir kenetlenirken bir müjde de Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz’dan geldi.Samsunspor, Spor Toto 1. Ligin 32. […]

Yorum Yaz

18 / 2,282