Demiryollarının önemi ve projeler

Demiryollarının önemi ve projeler

Anadolu’nun demiryolu ile tanışması, Osmanlı’nın son döneminde oldu. Ancak Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Osmanlı döneminde inşaa edilen hatların önemli bir bölümü bugünkü sınırların dışında kaldı.

Osmanlı topraklarında demiryolunun tarihi, 1851 yılında 211 kilometrelik Kahire-İskenderiye demiryolu hattının inşaasıyla başladı. Bugünkü millî sınırlar içinde inşaa edilen ilk demiryolu hattı ise 1856’da inşaa edilen 130 kilometrelik İzmir-Aydın hattıydı. Osmanlı demiryolu bir süre yol ve inşaat dairesi tarafından yönetildikten sonra, 1872 senesinde Demiryolu İdaresi kuruldu. O dönemde inşaa edilen demiryollarının 4.136 kilometrelik bölümü, cumhuriyetin ilanından sonra millî hudutlar içinde kaldı. Bu hatların 2.404 kilometresi ise yabancı şirketler, 1.377 kilometresi de devlet eliyle işletilmekteydi.

Türkiye cumhuriyeti devlet demiryolları 22 temmuz 1953 yılında kuruldu ve ulaştırma bakanlığına bağlandı. Cumhuriyet öncesi dönemde, yabancı şirketlere verilen imtiyazla başkalarının siyasi ve ekonomik menfaatlerine hizmet eden demiryolları, cumhuriyet sonrası dönemde yeniden yapılandırıldı. Siyasi merkez batıdan orta Anadolu’ya kayarken, ulaşılabilirlik de aynı güzergâha ve doğu Anadolu’ya doğru yaygınlaştırıldı. Bu stratejiye göre 1927’de Kayseri, 1930’da Sivas, 1931’de Malatya, 1933’de Niğde, 1934 Elazığ, 1935 Diyarbakır, 1939’da da Erzurum demiryolu ağına bağlandı.

Cumhuriyetin kuruluşundan 1950’ye kadar olan dönemde inşaa edilen demiryollarının toplam uzunluğu 35oo kilometreyi aştı. Böylelikle yurdun dört bir yanı demir ağlarla birbirine bağlanmış oldu.

Demiryolu Yatırımları
1950’li yıllardan sonra otomotiv sektöründeki gelişmeler ve karayollarının artmasıyla birlikte birlikte demiryolu taşımacılığı ikinci planda kaldı. Ancak Türkiye’nin 2023 yılı hedefleri içerisinde demiryollarına yapılacak yatırımlar ve yeni projeler önemli bir yer tutuyor. Öyle ki, 2023 yılına kadar demiryolu projelerine yapılacak yatırımın 45 milyar doları bulması bekleniyor.

Demiryollarının modernizasyonu ve yeni demiryolu projeleri, bu alandaki uluslararası yatırımcıların dikkatini Türkiye’ye çevirdi. 2023 yılı ulaştırma ana plan stratejisine göre, demiryolu projeleri ve lojistik köyleri tamamlandığında, yolcu taşımacılığı pazar payının yüzde 15’e, yük taşımacılığının ise yüzde 20’ye ulaşması bekleniyor.

Marmaray İçin Geri Sayım
Boğaz’ın iki yakasını tüp geçitle birbirine bağlayan Marmaray projesi’nin bitmesine sayılı günler kaldı. Bu yıl hizmete girecek Marmaray’la birlikte Asya ve Avrupa kıt’aları yerin 41 metre altından birbirine bağlanacak. Hatta çalışacak olan trenlerin enerji ihtiyacını karşılamak için yapılan katener sistemlerinin montajı da ocak 2013’de bitecek. 2013’ün mayıs ayında enerjinin verilmesiyle birlikte test sürüşlerine başlanacak.

“Asrın projesi” olarak nitelendirilen Marmaray için ithal edilen 315 tren, Haydarpaşa ve Edirne’de bekletiliyor. Hatta kullanacak trenlerden teslim alınanlar mevcut banliyö hattında kullanılıyor. Marmaray’ın açılış töreni cumhuriyetin kuruluşunun 90. Yıldönümü olan 29 ekim 2013 tarihinde gerçekleştirilecek.

İlk etapta 13 kilometre uzunluğundaki Kazlıçeşme-Ayrılıkçeşme arası açılacak. Hattın Üsküdar, Sirkeci ve Yenikapı’daki istasyonları yeraltında bulunacak. Toplam maliyeti 3 milyar dolar olan proje, İstanbul trafiğine de büyük ölçüde nefes aldıracak. Hat, geceleri de yük taşımacılığı için kullanılacak.

Kars Tiflis Bakü Demiryolu

Türkiye’yi doğu-batı istikametinde daha da önemli hale getiren projelerden biri de “demir ipekyolu” olarak da isimlendirilen Kars-Tiflis-Bakü demiryolu projesi…

“Demir ipekyolu” olarak da adlandırılan hat, Azerbaycan’ın başşehri Bakü’yü Gürcistan’ın Tiflis ve Ahılkelek şehirlerinden geçerek Kars’a bağlayacak. Hattın uzunluğu yaklaşık 180 kilometre. Demiryolunun 76 kilometrelik kısmı Türkiye topraklarında yer alırken, 29 kilometresi Gürcistan’da, 80 kilometresi ise Azerbaycan’da yer alacak. Projenin toplam maliyetinin ise 450 milyon dolar civarında olması bekleniyor.

Doğu-batı koridorunda yer alan mevcut hatlar Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle şu an fonksiyonsuz halde… Bu yönüyle proje doğu-batı koridorunda ulaşım için önemli bir allternatif oluşturuyor. İstanbul Boğazı’nda sürdürülen Marmaray projesi’nin de tamamlanması ve Kars-Tiflis-Bakü demiryolunun hizmete girmesiyle Avrupa’dan Çin’e kadar demiryoluyla kesintisiz yük taşınması mümkün hale gelecek.
Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hizmete girdiğinde, orta vadede yıllık 3 milyon ton yük taşınması; 2034 yılına gelindiğinde ise 16 milyon 500 bin ton yük ile 1 milyon 500 bin yolcu taşınması hedefleniyor.
Yüksek Hızlı Tren

Türkiye ekonomisine yıllık 800 milyon doları aşan katkı sağlayacağı söylenen Yüksek hızlı trenlerle ilgili çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Projelerin öncelikli hedefi, Türkiye’nin dört büyük şehrini yüksek hızlı trenlerle birbirine bağlamak…

Türkiye, projelerin tamamlanmasıyla hızlı tren teknolojisine sahip dünyadaki sekizinci, Avrupa’daki ise altıncı ülke olacak. 2023 hedefleri çerçevesinde Türkiye’deki demiryolu ağının uzunluğu 25 bin kilometreye çıkarılacak. Bunun 10 bin kilometresini yüksek hızlı tren hatları oluşturacak. Yeni hatlar, sadece ulaşımı kolaylaştırmayacak; ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmaya da yardımcı olacak.

Ankara-İstanbul hattındaki çalışmalarda sona yaklaşılıyor. Hattın 30 eylül tarihinde Marmaray projesiyle eşzamanlı olarak hizmete girmesi planlanıyor. Bu hatta her yıl 17 milyon yolcu taşınması hedefleniyor.

Her yıl ortalama yaklaşık 6 milyon yolcu taşınacak olan Ankara-İzmir hattının ise 2015 yılında faaliyete geçmesi bekleniyor. Karayoluyla 8 saat süren yol, yüksek hızlı tren sayesinde 3,5 saate inecek. Ankara-Bursa projesi ile de iki şehir arasındaki yolculuklar 2 saat 15 dakikaya inecek. Bu hatta da yılda 6 milyon yolcu taşınması öngörülüyor.
Yeni hatların devreye girmesiyle enerji maliyetleri de önemli ölçüde azalacak. İşgücü kaybı önlenecek, zamandan tasarruf sağlanacak ve karayollarındaki yük hafifleyecek.

demiryolu

Kaynak : www.sondevir.com

Benzer haberler:

Yorum Yaz

128 / 1,929