Anadolu’yu İstanbul’a bağlayan istasyon: Haydarpaşa Garı



Anadolu’yu İstanbul’a bağlayan istasyon: Haydarpaşa Garı.II.Abdülhamid dönemi ise Osmanlı devletinin demiryollarında atılımlar yaptığı, büyük projeler gerçekleştirdiği bir dönem oldu. Anadolu- Bağdat demiryolu, Hicaz demiryolu gibi projeler binlerce kilometreden oluşan demiryolu hatlarıydı. Demiryolu kapasitesinin bu şekilde artması ile Haydarpaşa istasyonu 20.yy’ın başlarına gelindiğinde ihtiyaca cevap veremez duruma geldi.

Selimiye kışlasının yapımında büyük emeği geçen Sultan III.Selim’in paşalarından Haydar Paşa’dan ismi gelen semt 1870’li yıllara kadar mesire alanıydı ve ormanlarla kaplıydı. Merkezi konumu itibariyle İstanbul’un Anadolu’ya ulaşımında önemli bir güzergahtı. Osmanlı orduları çoğu kez burada toplanırken, hacı adaylarının da yola çıktığı yer burasıydı.

Sultan Abdülaziz döneminde İstanbul’un Anadolu’ya bağlantısını sağlayacak demiryolunun başlangıç noktası olarak da Haydarpaşa belirlendi. Onun döneminde Haydarpaşa’dan Pendik’e kadar bir sene sonrada Gebze’ye kadar uzanan bir demiryolu hattı yapıldı. Hattın başlangıç durağı olan Haydarpaşa’ya ise küçük bir istasyon inşa edildi.
haydarpasa-ilk-gar-binasi_1
II.Abdülhamid dönemi ise Osmanlı devletinin demiryollarında atılımlar yaptığı, büyük projeler gerçekleştirdiği bir dönem oldu. Anadolu- Bağdat demiryolu, Hicaz demiryolu gibi projeler binlerce kilometreden oluşan demiryolu hatlarıydı. Bu büyük projelerin haricinde Anadolu’daki vilayetleri birbirine bağlayan ve İstanbul’a ulaştıran yeni hatlar da inşa edilmekteydi. Demiryolu kapasitesinin bu şekilde artması ile Haydarpaşa istasyonu 20.yy’ın başlarına gelindiğinde ihtiyaca cevap veremez duruma geldi.
insaat-hatti-haydarpasa-tren-istasyonu-gari_1
Bu sebeple Haydarpaşa’ya gar yapımı için girişimlere başlandı. Uluslar arası bir proje yarışması düzenlendi. Farklı ülkelerden bir çok mimarın projelerinden Anadolu Bağdat isminde bir Alman şirketinin projesi seçildi. Otto Ritter ve Helmuth Cuno adlı iki Alman mimarın projesinin inşaatına 30 Mayıs 1906 yılında başlandı. Anadolu Bağdat adındaki Alman şirketi tarafından inşa edilen Haydarpaşa Garı 19 Ağustos 1908′de tamamlandı ve 4 Kasım 1909′da büyük bir törenle hizmete açıldı.
haydarpasa-garin-acilis-toreni-1909-hasan-ozpunar-arsividir
Her biri 21 m uzunluğundaki 1100 ahşap kazık üzerine oturtulan gar binasının mimarisi, Prusya yeni-rönesans üslubunda gerçekleştirildi. İki kolu farklı uzunlukta olan “U” planıyla inşa edilen binanın iç avlusu kuzeye, deniz cephesi ise güneye bakacak şekilde konumlandırıldı. Binanın temelinde Hereke’den getirtilen pembe granit, dış yüzünde ise Lefke’den getirtilen kolay işlenebilir, sert hava koşullarına dayanıklı taşlar kullanıldı. Ahşap çatısı, Alman mimarisinde sık kullanılan dik çatı seklinde tasarlandı. Çatı hizasındaki saat, Alman Demiryollarının simgesi olan kartal kanadı ile süslendi. Daha sonra bu motif, Türk demiryollarının simgesi olarak kabul edildi. Haydarpaşa Garı’nın iç süslemeleri ve vitrayları da, yine bir Alman sanatçı olan Linneman tarafından yapıldı.
haydarpasa-gar-osmanlica-kart_1
Haydarpaşa Garı tarihi süreç içerisinde bazı felaketlerle de karşı karşıya kaldı.1. Dünya Savaşı sırasında cephanelik olarak da kullanılan Gar’da, 6 Eylül 1917′de düzenlenen sabotaj sonucu çıkan yangında cepheye gitmek üzere bekleyen çok sayıda asker şehid oldu, binanın çatısı ve kuleleri yandı. 1918′de yılında İngiliz uçakları tarafından bombalanan Haydarpaşa Garı ve sahasındaki pek çok bina yıkıldı. Binanın çatısı, 1930′lu yıllarda yeniden yapıldı.
haydarpasa-gar-osmanlica-kart_1
1979’da Haydarpaşa’nın açıklarında Independenta adlı tankerin bir gemiyle çarpışması sonucu meydana gelen patlamadan ve sıcaktan dolayı binanın O Linneman adlı ustanın yaptığı kurşun vitrayları hasara uğradı. 1976’da aslına uygun olarak yeniden geniş çapta onarıldı ve 1983’ün sonunda dört dış cepheyle iki kulenin restorasyonu tamamlandı. Son olarak tarihi binanın çatısı, 28 Kasım 2010′da çıkan yangında yandı.

Anadoluyu istanbula baglayan istasyon Haydarpasa Gari

Kaynak : www.dunyabulteni.net

Benzer Demiryolu Haberleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

15 / 1,711